«تنها یک چیز می تواند مردم را به آشوبگری وادارد و آن ستم گری است».  (جان لاک)
نویسنده میهمان، مجتبی رحیمی: همانگونه که همایون کاتوزیان می‌گوید: «یکی از قوانین شورش علیه حکومت {در ایران} این است که هرکسی چیزی کم‌تر از سرنگونی حکومت مطالبه کند خائن به حساب خواهد آمد» و باید به آن اضافه کرد که کم‌ترین درخواست تغییر و اصلاح در تصمیمات در چنین حکومتی در حکم براندازی آن تعبیر می‌شود. این کوتاه‌ترین و به نظر من بهترین پاسخ به سوال مطرح شده در تیتر این یادداشت است.
مرور وقایع تلخ آبان‌ماه نشان‌دهنده این فاجعه ساده است. دولت مستقر برای کم کردن فشارهای اقتصادی‌اش سراغ طرح‌های دولت قبل رفت و در یک شبیخون شبانه، قیمت بنزین سه برابر افزایش یافت. فردای آن روز به نظر نمی‌رسید جز عده‌ای بسیار قلیل، کسی در کشور ایران با اجرای طرح افزایش بنزین موافق باشد. در چنین شرایطی، اعتراضات بدیهی‌ترین اتفاق بود. اعتراضاتی که هم‌دلی بخش عظیمی از حاکمیت را به همراه داشت و آن‌ها به شیوه خود در رسانه‌های حکومتی تحت اختیارشان به این اقدام اعتراض کردند.
روز اول اعتراضات به افزایش قیمت بنزین، این طرح تنها تایید سران قوا را داشت و امیدواری این بود که پس از اعتراضات گسترده، راس قدرت با اعلام توقف طرح، هم از اعتراضات بیشتر جلوگیری کند و هم رابطه حکومت با مردم را تا حدودی ترمیم کند. درواقع، با هر تحلیلی تصمیم عقلانی دیگری نمی‌توانست وجود داشته باشد. اما حکومت از فرمول همیشگی که شرح آن در بالا داده شد، استفاده کرد و اعتراض بنزین «همچون کمان شکسته‌ای شد که هر دو طرف را می‌ترساند».
سخنان معاون فرهنگی سپاه پاسداران بهترین شاهد برای این تحلیل است. حسین نجات با اشاره به دلیل حمایت رهبری از طرح افزایش بنزین می‌گوید: «اگر تصمیم‌های کف خیابانی ادامه پیدا می‌کرد، سواستفاده کنندگان خواسته‌های بعدی خود را استعفای سران قوا، استعفای مجلس و فروپاشی انقلاب به خیابان‌ها می‌آوردند». این همان فرمول همیشگی است که در آن هر تغییر و اصلاحی با استفاده از اعتراض به براندازی تعبیر می‌شود و در چنین وضعیتی، ما همواره در چهارچوب مشخص تعیین شده از سوی حکومت، تنها تاییدکننده تغییر یا اصلاحی بوده‌ایم که راس هرم آن را طلب کرده است. چه  برجام باشد و چه تعیین روحانی.
به همین دلیل بود که پیش‌بینی خوشبینانه یادداشت «شش تفاوت اعتراضات ۹۸ با ۹۶ که احتمالا به موفقیت آنخواهد انجامید» در وبلاگ «مجمع دیوانگان» به حقیقت نپیوست و اعتراضات به افزایش بنزین به شدیدترین شکل به خشونت و سرکوب ختم شد. حالا کوچکترین خواست اصلاحی، همان انقلاب است و مشخص است که حکومتی که با انقلاب روی کار آمده بیش از هرکسی شیوه برخورد با آن را می‌شناسد. سوال اساسی این است که راه پیشروی در چنین وضعیتی چیست؟

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s